කාල කළමනාකරණය යනු හුදෙක් වැඩ ලැයිස්තුවක් නඩත්තු කිරීම පමණක් නොව, එය අපගේ මනෝවිද්යාත්මක හැසිරීම් සහ මොළයේ ක්රියාකාරිත්වය සමඟ බැඳී පවතී. විද්යාත්මක පර්යේෂණ මගින් තහවුරු කරන ලද ප්රධාන ක්රමවේද 10ක් මෙන්න.
- අයිසන්හවර් මැට්රික්ස් ක්රමය (The Eisenhower Matrix)
ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩ්වයිට් අයිසන්හවර් විසින් හඳුන්වා දුන් මෙම ක්රමය මගින් ඔබගේ සියලු වැඩ කාණ්ඩ 4කට බෙදා වෙන් කරයි. මෙය පහත දක්වා ඇති පරිදි ප්රධාන කාණ්ඩ 4ක් ඔස්සේ විස්තර කර ඇත.
කාණ්ඩය 01 – හදිසි සහ වැදගත් (වහාම කරන්න/DO)
(Important & Urgent)
මේවා අද දිනය තුළ අනිවාර්යයෙන්ම නිම කළ යුතු වැඩයි.
උදාහරණයක් ලෙස, අද සවස අවසන් වන ව්යාපෘතියක්/හදිසියේ ඇති වූ සෞඛ්ය ගැටලුවක්.
කාණ්ඩය 02 – හදිසි නැති නමුත් වැදගත් (සැලසුම් කර පසුව කරන්න/Schedule)
(Important & But not Urgent)
ඔබේ අනාගත දියුණුවට බලපාන වැඩ. සාර්ථක පුද්ගලයන් වැඩිපුරම අවධානය දෙන්නේ මෙයටයි.
උදාහරණයක් ලෙස, ව්යායාම කිරීම, නව භාෂාවක් ඉගෙනීම, පවුලේ අය සමඟ කාලය ගත කිරීම.
කාණ්ඩය 03 – හදිසි නමුත් වැදගත් නැති (වෙනත් අයෙකුට පවරන්න/Delegate ):
(Not Important & But Urgent)
අපගේ කාලය නිකරුණේ වැය කරන “හදිසි” ලෙස පෙනෙන දේවල්.
උදාහරණයක් ලෙස, සමහර දුරකථන ඇමතුම්, අනවශ්ය ඊමේල්වලට පිළිතුරු දීම.
කාණ්ඩය 04 – හදිසිත් නැති වැදගත්කමකුත් නැති (ඉවත් කරන්න/Eliminate):
(Not Important & Not Urgent)
මේවා ඔබගේ කාලය සොරකම් කරන/නාස්ති කරවන වැඩයි.
උදාහරණයක් ලෙස,අරමුණක් නැතිව සමාජ මාධ්ය භාවිතා කිරීම, අනවශ්ය ලෙස රූපවාහිනිය නැරඹීම.
- පොමොඩෝරෝ තාක්ෂණය (Pomodoro Technique)
මිනිස් මොළයට එක දිගට අවධානය යොමු කළ හැක්කේ සීමිත කාලයකි. විනාඩි 25ක දැඩි අවධානයෙන් යුත් වැඩ කිරීමකින් පසු විනාඩි 5ක විවේකයක් ලබා ගන්න. මෙය “ප්රජානන තෙහෙට්ටුව” වළක්වයි.
- පාර්කින්සන්ගේ නියමය (Parkinson’s Law)
වැඩක් අවසන් කිරීමට ඔබ ලබා දෙන කාලය අනුව එම කාර්යය සම්පූර්ණ කිරීමට ගතවන කාලය තීරණය වේ. එම නිසා සෑම කාර්යයකටම ඔබ විසින්ම කෙටි කාලසීමාවන් (Deadlines) පනවා ගන්න.
- 80/20 රීතිය හෙවත් පරේටෝ මූලධර්මය (Pareto Principle)
ඔබේ ප්රතිඵලවලින් 80%ක් ලැබෙන්නේ ඔබ කරන වැඩවලින් 20%කිනි. වැඩිම ප්රතිඵල ලැබෙන එම වැදගත් වැඩ 20% හඳුනාගෙන ඒවාට මුලින්ම අවධානය දෙන්න.
- කාල අවහිර කිරීම (Time Blocking)
දවස පුරා විවිධ වැඩවලට මාරු වීම (Context Switching) වෙනුවට, එක හා සමාන වැඩ එකම කාල රාමුවක් තුළ කිරීමට කාලය වෙන් කරන්න (උදා: උදෑසන 9-10 සියලුම ඊමේල්වලට පිළිතුරු දීමට පමණක් වෙන් කරන්න).
- ගැඹුරු අවධානය (Deep Work)
කැල් නිව්පෝර්ට් පවසන පරිදි, බාහිර බාධා (Social media, notifications) සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කර එකී කාර්යයකට පමණක් අවධානය දීමෙන් මොළයේ ‘නියුරෝන සම්බන්ධතා’ ශක්තිමත් වී කාර්යය ඉක්මනින් හා ගුණාත්මකව නිම කළ හැකිය.
- තීරණ ගැනීමේ තෙහෙට්ටුව (Decision Fatigue)
අප දවස පුරා ගන්නා කුඩා තීරණ නිසා මොළයේ ශක්තිය වැය වේ. වැදගත් තීරණ උදෑසන කාලයේදීම ගන්න. සුළු දේවල් කලින් දින රාත්රියේ සැලසුම් කර තැබීමෙන් මොළයේ ශක්තිය ඉතිරි කරගත හැකිය.
- උදෑසන “ගෙම්බා කෑම” (Eat the Frog)
මනෝවිද්යාත්මකව අප අපහසු වැඩ කල් දැමීමට පෙළඹේ. දවසේ අමාරුම සහ අකමැතිම වැඩය උදෑසනම කිරීමෙන් දවස පුරා ඉතිරි වැඩ කිරීමට මානසික නිදහසක් ලැබේ.
- මිනිත්තු 2 කේ රීතිය (The 2-Minute Rule)
පර්යේෂණ පෙන්වා දෙන්නේ යම් කාර්යයක් කිරීමට ගත වන්නේ විනාඩි 2කට වඩා අඩු කාලයක් නම්, එය පසුවට නොතබා එම මොහොතේම කළ යුතු බවයි. මෙය ලැයිස්තු දිගු වීම වළක්වයි.
- ස්වයං-අනුකම්පාව සහ කල්දැමීම (Self-Compassion)
වැඩක් කල් දැමූ විට අප අපටම දොස් පවරා ගැනීමෙන් පීඩනය වැඩි වේ. තමාට සමාව දී නැවත වැඩ ආරම්භ කරන පුද්ගලයන් වඩාත් සාර්ථකව කාලය කළමනාකරණය කරන බව පර්යේෂණවලින් හෙළි වී ඇත.
කාර්යක්ෂමව කාලය කළමනාකරණය කරගැනීම සඳහා විද්යාත්මක පර්යේෂණ මගින් තහවුරු කරන ලද මෙම මනෝවිද්යාත්මක ක්රමවේද 10 ඔබත් අදම අනුගමනය කර බලන්න.
මේ වගේ තවත් වැදගත් තොරතුරු දැනගන්න අපේ Page එක Follow කරලා තියාගන්න.
මේ ලිපිය ඔබේ මිතුරන් අතර Share කරන්නත්
අමතක කරන්න එපා! ❤️🔥”
-Oneshot(වන්ශොට්)-
