ශ්රී ලංකාවේ මහජන සම්පත වැනි ලොතරැයියක් උදාහරණයට ගනිමින් අද අපි මේ පිළිබඳව විද්යාත්මකව විමසා බලමු.
ලොතරැයි ජයග්රහණය පිටුපස ඇති තර්කනය:
ඔබ දැනගත යුතු ඇත්තම කතාව
- සම්භාවිතාව පිළිබඳ තර්කය (The Logic of Probability)
මහජන සම්පත ලොතරැයියේ ජයග්රාහකයෙකු වීමට නම් ඉංග්රීසි අකුර සහ අංක 6 ම නිවැරදිව ගැලපිය යුතුය.
මෙහිදී අකුරු 26ක් සහ අංක 0 සිට 9 දක්වා තීරුවලින් තෝරාගැනීම් සිදුකරන විට, එකම අංක සංයෝජනයක් නැවත ලැබීමට ඇති ඉඩකඩ මිලියන ගණනකින් එකකි.
ගණිතමය වශයෙන් බලන කල, ඔබ මිලදී ගන්නා සෑම ටිකට් පතකටම ජයග්රහණය සඳහා ඇත්තේ සමාන අවස්ථාවකි.
එය හරියට අතිවිශාල පිදුරු ගොඩක සඟවා ඇති එකම එක ඉදිකටුවක් සෙවීම වැනි ක්රියාවකි.
- ස්වාධීන සිදුවීම් සහ (Independent Events)
බොහෝ ලාංකිකයින් සිතන්නේ “පසුගිය සතියේ 7 අංකය ආවා, ඒ නිසා මේ සතියේ 7 එන්නෙ නැහැ” කියාය. නමුත් ලොතරැයි යන්ත්රයට මතකයක් නැත. සෑම දිනකම පවත්වන මහජන සම්පත දිනුම් ඇදීම “ස්වාධීන සිදුවීමකි” (Independent Event).
ඊයේ ආ අංකයම අදත් ඒමට ඇති ඉඩකඩ සහ අලුත් අංකයක් ඒමට ඇති ඉඩකඩ ගණිතමය වශයෙන් හරියටම සමානය.
- භෞතික විද්යාව සහ අවුල් සහගත බව (The Physics of Chaos)
ලොතරැයි කූඩුව තුළ බෝල කැරකෙන විට ඒවා එකිනෙක ගැටෙන ආකාරය සහ වායු පීඩනය නිසා සිදුවන චලනයන් ඉතා සංකීර්ණයි.
මෙය විද්යාවේදී “Chaos Theory” ලෙස හඳුන්වයි. බෝලයක බරෙහි ඇති ඉතා සුළු වෙනසක් පවා අවසන් ප්රතිඵලය වෙනස් කළ හැකිය.
මේ නිසාම ලොතරැයි මණ්ඩලය විසින් සෑම බෝලයකම බර සහ ප්රමාණය මිලිග්රෑම් මට්ටමට සමානව පවත්වා ගන්නේ කිසිදු අංකයකට විශේෂ වාසියක් නොලැබෙන බව තහවුරු කිරීමටයි.
- Game Theory
බොහෝ දෙනා තමන්ගේ උපන් දින හෝ “01, 02, 03” වැනි පොදු රටා තෝරා ගනිති. ඔබත් එවැනි අංක තෝරාගෙන ජයග්රහණය කළහොත්, එම මුදල තවත් සිය ගණනක් සමඟ බෙදා ගැනීමට සිදුවේ. මොකද ඔබේම උපන්දිනයේ උපත ලැබූ තව බොහෝ පිරිසක් සිටී.
ඒ වගේම රටා තෝරා ගැනීම තේරුමක් නැත.
එබැවින් රටාවකට නැති, අහඹු අංක තෝරා ගැනීම (Random numbers) සමහරු සිදුකරයි.
- රටා සෙවීමේ මායාව (The Illusion of Patterns)
මිනිස් මොළය සැමවිටම රටා සෙවීමට කැමතිය. පසුගිය මාසයේ දිනුම් අංක දෙස බලා “මේ දවස්වල 20 පන්තියේ අංක වැඩියෙන් එනවා” යැයි සිතීම මායාවකි.
මෙය “Law of Large Numbers” මගින් පැහැදිලි කළ හැකිය.
දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ දිනුම් ඇදීම් දසදහස් ගණනක් කරන විට, සෑම අංකයක්ම දළ වශයෙන් සමාන වාර ගණනක් ඇදී තිබෙනු දැකිය හැකිය.
එබැවින් පැරණි ප්රතිඵල මත අනාගතය තීරණය කිරීම තාර්කික නොවේ.
අපි දැන් මහජන සම්පත ලොතරැයියේ ජයග්රාහී අංක 6 ම සහ ඉංග්රීසි අකුර ගැලපීමේ ඇති ගණිතමය සම්භාවිතාව සැබෑ දත්ත ඇසුරින් ගණනය කර බලමු.
මහජන සම්පත ලොතරැයියේ සාමාන්යයෙන්:
ඉංග්රීසි අකුරු: 26 (A සිට Z දක්වා)
අංක තීරු: 6 (සෑම තීරුවකම 0 සිට 9 දක්වා අංක 10 බැගින් ඇත)
මෙම දත්ත අනුව, ඔබ ලබාගන්නා එකම ටිකට් පතක අංක සංයෝජනයක් ජයග්රහණය කිරීමට ඇති ඉඩකඩ පහත පරිදි වේ:
පියවරෙන් පියවර ගණනය කිරීම:
අංක 6 ම නිවැරදිව ලැබීමේ සම්භාවිතාව:
සෑම තීරුවකම අංක 10 බැගින් ඇති නිසා, තීරු 6 ම සඳහා ඇති මුළු සංයෝජන ගණන:
�10×10×10×10×10×10=1,000,000�(එනම් මිලියනයකින් එකකි)
ඉංග්රීසි අකුරත් නිවැරදිව ලැබීමේ සම්භාවිතාව:
අකුරු 26 ක් පවතින බැවින්, අකුරත් සමග මුළු සංයෝජන ගණන:�1,000,000×26=26,000,000�
ඔබ මහජන සම්පත ටිකට් පතක් මිලදී ගත් විට එහි සුපිරි ජයමල්ල දිනා ගැනීමට ඇති ඉඩකඩ 26,000,000 කින් එකකි (1 in 26 Million) (මිලියන විසි හයකින් එකකි)
මෙය වඩාත් සරලව තේරුම් ගැනීමට නම්,
මොහොතකට සිතන්න ඔබ කොළඹ සිට නුවර දක්වා දිවෙන පාරේ ටිකට් පතක් බැගින් අතුරාගෙන ගියහොත්, ඉන් එකම එක ටිකට් පතක් පමණක් ජයග්රාහී ටිකට් පත වීමට ඇති ඉඩකඩ මෙයට සමානය.
මෙහි ඇති වැදගත්ම කරුණ:
බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ තමන් ජයග්රහණයට “ආසන්නයටම” පැමිණි බවයි (උදාහරණයක් ලෙස අංක 5ක් නිවැරදි වී 6 වැනි අංකය පමණක් වැරදුණු විට).
නමුත් ගණිතමය වශයෙන්, ඊළඟ වතාවේ ඔබ එම අංකයටම ආසන්න අංකයක් ලැබීමට ඇති ඉඩකඩ වැඩි වන්නේ නැත. සෑම දිනුම් ඇදීමක්ම අලුත්ම ආරම්භයකි.
අවසන් නිගමනය
ලොතරැයි දිනුමක් යනු ගණිතමය සම්භාවිතාව සහ භෞතික විද්යාවේ අහඹු බව එක් වූ අවස්ථාවකි.
එය පුරෝකථනය කළ නොහැකි වුවද, විනෝදාංශයක් ලෙසත් රටේ සංවර්ධනයට දායක වන අරමුදලක් ලෙසත් සිතා ලොතරැයි මිලදී ගැනීමට මිනිසුන් පුරුදු වී සිටී.
නමුත් එය ඔබගේ එකම ආයෝජන මාර්ගය කර නොගැනීමට වගබලා ගන්න.
මේ වගේ තවත් වැදගත් තොරතුරු දැනගන්න අපේ Page එක Follow කරලා තියාගන්න.
මේ ලිපිය ඔබේ මිතුරන් අතර Share කරන්නත්
අමතක කරන්න එපා! ❤️🔥”
-Oneshot(වන්ශොට්)-
