අද අප දකින අතිනවීන තාක්ෂණයෙන් පිරි සිනමාව බිහිවීමට පෙර, එය ආරම්භ වූයේ ඉතා සරල පර්යේෂණ කිහිපයක ප්රතිඵලයක් වශයෙනි. සිනමාව යනු හුදෙක් විනෝදාස්වාදය ලබාදෙන මාධ්යයක් පමණක් නොව, එය මානව ශිෂ්ටාචාරයේ කැඩපතක් බඳුය.
ලොව ප්රථම සිනමා නිර්මාණය සහ ලුමියර් සහෝදරයෝ
සිනමාවේ උපත පිළිබඳ කතා කිරීමේදී අපට අමතක කළ නොහැකිම නාමයන් වන්නේ ප්රංශ ජාතික ඔගස්ට් සහ ලුවී ලුමියර් (Auguste and Louis Lumière) සහෝදරයන් දෙදෙනාය. 1895 දෙසැම්බර් 28 වන දින පැරිස් නුවර “Grand Café” හිදී ඔවුන් විසින් ප්රසිද්ධියේ ප්රදර්ශනය කරන ලද කෙටි චිත්රපට කිහිපය සිනමා ඉතිහාසයේ ආරම්භය ලෙස සැලකේ.
එහිදී ප්රදර්ශනය කරන ලද ප්රධානතම දර්ශනය වූයේ “Workers Leaving the Lumière Factory” (L’Usine Lumière à Lyon) යන්නයි. තත්පර 50ක පමණ කාලයකින් සමන්විත වූ මෙම දර්ශනයේ දැක්වුණේ සේවකයන් පිරිසක් වැඩ නිමවී කර්මාන්තශාලාවකින් පිටතට පැමිණෙන ආකාරයයි.
මීට අමතරව එම දර්ශන පෙළටම අයත් වූ “The Arrival of a Train” නැමැති දර්ශනය නැරඹූ ප්රේක්ෂකයින්, තමන් දෙසට සැබෑ දුම්රියක් පැමිණෙන්නේ යැයි බියෙන් අසුන්වලින් පැන දිව ගිය බව ද ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ.
සිනමාවේ විකාශනය: ප්රධාන අවධීන්
සිනමාව අද පවතින තත්ත්වයට පත්වීම සඳහා ප්රධාන යුග කිහිපයක් පසු කර ඇත:
- ගොළු සිනමා යුගය (1895 – 1920 දශකය): මුල් කාලීන චිත්රපටවල ශබ්දය නොතිබුණි. ප්රකාශනයන් සහ හැඟීම් ඉදිරිපත් කිරීමට රංගනය සහ අතරමැදි පාඨ (Intertitles) භාවිතා විය. චාලි චැප්ලින් වැනි ශිල්පීන් මෙහි දැවැන්තයන් විය.
- සවැනි සිනමාවේ ආගමනය (1927): ලොව ප්රථම වරට ශබ්දය සහිතව තිරගත වූ චිත්රපටය වන්නේ “The Jazz Singer” (1927) ය. මෙය සිනමා ක්ෂේත්රයේ දැවැන්ත පෙරළියක් ඇති කළේය.
- වර්ණවත් සිනමාව (Technicolor): කළු සුදු යුගය අවසන් කරමින් වර්ණවත් රූප රාමු සිනමාවට එක්වීමත් සමඟ ප්රේක්ෂකයාට වඩාත් තාත්වික අත්දැකීමක් ලැබුණි.
- ඩිජිටල් යුගය සහ CGI: වර්තමානය වන විට දෘශ්ය ප්රයෝග (Visual Effects) සහ ඩිජිටල් තාක්ෂණය නිසා මිනිස් මනසට සිතාගත නොහැකි මවාපෑම් තිරය මත නිර්මාණය කිරීමට හැකි වී ඇත.
සිනමාව කලාවක් ලෙස
සිනමාව යනු “හත්වන කලාව” ලෙස හැඳින්වේ. එයට සාහිත්යය, රංගනය, සංගීතය, චිත්ර කලාව සහ තාක්ෂණය යන සියල්ල අන්තර්ගත වේ. සිනමාව හරහා සමාජ දේශපාලනික පණිවුඩ ලබාදීම මෙන්ම මිනිස් හැඟීම් ගැඹුරින් ස්පර්ශ කිරීමට නිර්මාණකරුවන්ට හැකි වී තිබේ.
සාරාංශය
ලුමියර් සහෝදරයන්ගේ සරල රූප රාමුවකින් ඇරඹි සිනමාව, අද වන විට ත්රිමාණ (3D) සහ IMAX වැනි අතිනවීන තාක්ෂණයන් දක්වා වර්ධනය වී ඇත. තාක්ෂණය කොතරම් වෙනස් වුවද, සිනමාවේ මූලික අරමුණ වන “කතාවක් කීම” (Storytelling) තවමත් නොවෙනස්ව පවතී.
උපුටා ගැනීම – අන්තර්ජාලයේන්
