පාපන්දු ක්රීඩාවේ ආගමනය: ලොව ජනප්රියම ක්රීඩාවේ ඓතිහාසික ගමන්මග
ලොව පුරා බිලියන සංඛ්යාත ප්රේක්ෂක පිරිසකගේ ආකර්ෂණය දිනාගත්, “ලස්සනම ක්රීඩාව” (The Beautiful Game) ලෙස හැඳින්වෙන පාපන්දු ක්රීඩාවට ඇත්තේ ඉතා දීර්ඝ හා රසවත් ඉතිහාසයකි. අද අප දකින නූතන පාපන්දු ක්රීඩාව වසර සිය ගණනක පරිණාමයක ප්රතිඵලයකි.
මුල්කාලීන සලකුණු (වසර 2000කට පෙර)
පාපන්දු ක්රීඩාවට සමාන ක්රීඩා ඉතිහාසයේ විවිධ සංස්කෘතීන් තුළ දක්නට ලැබුණි.
චීනය: ක්රි.පූ. 2 වන සහ 3 වන සියවස්වලදී චීනයේ ‘කියුජු’ (Cuju) නම් ක්රීඩාවක් පැවැත්වුණි. මෙහිදී ලෙදර් බෝලයක් කුඩා දැලකට පයින් ගැසීම සිදු විය. මෙය FIFA ආයතනය විසින් පවා පිළිගත් පැරණිතම පාපන්දු මුල් පියවරකි.
ග්රීසිය සහ රෝමය: පුරාණ ග්රීසියේ ‘Episkyros’ සහ රෝමයේ ‘Harpastum’ වැනි ක්රීඩා පැවති අතර, ඒවායේදී ද පාදයෙන් පන්දුව හැසිරවීම සිදු විය.
නූතන පාපන්දු ක්රීඩාවේ උපත (එංගලන්තය)
අද අප දන්නා පාපන්දු ක්රීඩාවේ නිවහන ලෙස සැලකෙන්නේ එංගලන්තයයි. 19 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී එංගලන්තයේ පාසල් සහ විශ්වවිද්යාල අතර මෙම ක්රීඩාව ඉතා ජනප්රිය විය. කෙසේ වෙතත්, එවකට සෑම ආයතනයකටම ආවේණික වූ නීති මාලාවක් තිබීම නිසා පොදු තරඟ පැවැත්වීම අපහසු විය.
1863 – තීරණාත්මක වසර: 1863 ඔක්තෝබර් 26 වන දින ලන්ඩන් නුවරදී ‘පාපන්දු සංගමය’ (The Football Association – FA) පිහිටුවන ලදී. එහිදී ක්රීඩාව සඳහා පොදු නීති මාලාවක් ප්රථම වරට සම්පාදනය කෙරුණු අතර, මෙය නූතන පාපන්දු ක්රීඩාවේ නිල උපත ලෙස සැලකේ.
ලෝකය පුරා ව්යාප්ත වීම සහ FIFA ආයතනය
බ්රිතාන්ය නාවිකයින් සහ වෙළෙන්දන් හරහා මෙම ක්රීඩාව යුරෝපයටත්, පසුව දකුණු ඇමරිකාවටත් වේගයෙන් ව්යාප්ත විය.
1904: ක්රීඩාව ජාත්යන්තර මට්ටමින් පාලනය කිරීම සඳහා ප්රංශයේ පැරිස් නුවරදී ජාත්යන්තර පාපන්දු සම්මේලනය (FIFA) පිහිටුවන ලදී.
ලෝක කුසලාන ඉතිහාසය
පාපන්දු ඉතිහාසයේ රන් අකුරින් ලියැවුණු අවස්ථාව වන්නේ ප්රථම ලෝක කුසලාන තරඟාවලියයි.
1930: ප්රථම FIFA ලෝක කුසලානය උරුගුවේ රාජ්යයේදී පැවැත්වුණු අතර, එහි ශූරතාවය ද දිනාගනු ලැබුවේ සත්කාරක උරුගුවේ කණ්ඩායම විසිනි.
අද පවතින තත්ත්වය
අද වන විට පාපන්දු යනු හුදෙක් ක්රීඩාවක් පමණක් නොව විශාල ව්යාපාරයක් සහ සංස්කෘතික බැඳීමක් බවට පත්ව ඇත. පෙලේ, මරඩෝනා, සිඩාන් සිට නූතනයේ මෙසී සහ රොනාල්ඩෝ වැනි ක්රීඩකයින් හරහා පාපන්දු ක්රීඩාව නව මානයන් කරා ගමන් කර ඇත.
ප්රිමියර් ලීග්, චැම්පියන්ස් ලීග් වැනි තරඟාවලි හරහා වසර පුරාම ක්රීඩා ලෝලීන් කුල්මත් කිරීමට පාපන්දු ක්රීඩාව සමත් වී ඇත.
සැකසුම: www.slmediahub.com
