ඉරානය–අමෙරිකා ගැටුම: මෙය ලෝක යුද්ධයක් වෙයිද?
මැදපෙරදිග ප්රදේශයේ උණුසුම්ව පවතින තත්ත්වය හේතුවෙන් ලෝකය පුරාම අවධානය යොමු වී ඇත්තේ Iran සහ United States අතර ඇති ගැටුම කෙරෙහි ය. තෙල් මාර්ග, හමුදා බලය සහ දේශපාලන බලපෑම් එකට එක්වීම නිසා මේ ගැටුම ලෝකමය ප්රතිවිපාක ඇති කළ හැකි එකක් ලෙස සැලකේ.
මෙම ගැටුමේ කේන්ද්රීය ස්ථානයක් ලෙස පවතින්නේ Strait of Hormuz ය. ලෝක තෙල් සැපයුමෙන් විශාල කොටසක් මෙහි හරහා ගමන් කරන බැවින්, එය වසා දැමීම හෝ හමුදා ක්රියාකාරකම් ඉහළ යාම ලෝක ආර්ථිකයට දැඩි බලපෑම් ඇති කරයි. මේ හේතුවෙන් තෙල් මිල ඉහළ යාම, නාවික ගමනාගමනයට බාධා වීම වැනි ප්රතිවිපාක දැනටමත් දක්නට ලැබේ.
එහෙත්, මෙම තත්ත්වය සෘජුවම “ලෝක යුද්ධයක්” බවට පත්වීමේ අවදානම තවමත් සීමිත ලෙස සැලකේ. ලෝක යුද්ධයක් වීමට නම්, ප්රධාන බලවතුන් කිහිපයක් (උදාහරණයක් ලෙස Russia, China) සෘජුවම යුධ ක්රියාකාරකම් වලට පිවිසිය යුතුය. මේ වන විට එවැනි සෘජු සම්බන්ධතාවයක් පෙනී නොයයි, නමුත් ඔවුන් දේශපාලන සහ ආර්ථික මට්ටමින් බලපෑම් කරමින් සිටී.
ඉතිහාසය පෙන්වා දෙන්නේ කුඩා ප්රදේශීය ගැටුම් විශාල යුද්ධවලට පරිවර්තනය විය හැකි බවයි. World War I ආරම්භ වූයේද සීමිත ප්රදේශීය ගැටුමකින්ය. එබැවින් වර්තමාන තත්ත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම අඩු කර ගත නොහැකි අවදානමක් ඇත.
කෙසේ වෙතත්, වර්තමානයේ ලෝක බලවතුන් බහුතරයක් සෘජු යුද්ධයකට නොපිවිස, රාජ්ය තාන්ත්රික විසඳුම් සෙවීමට උත්සාහ කරමින් සිටී. සටන් විරාම, මැදිහත්වීම් සහ සාකච්ඡා මගින් ගැටුම පාලනය කිරීමට උත්සාහ කිරීම මෙහිදී දැකිය හැක.
මෙය වර්තමානයේ ලෝක යුද්ධයක් නොවන නමුත්,
👉 ප්රදේශීය යුද්ධයක් ලෙස ඉදිරියට යාමට ඉඩ ඇත
👉 පාලනය නැතිව ගියහොත් විශාල ගැටුමක් වෙයි
👉 නමුත් ලෝක යුද්ධයක් බවට පත්වීම තවමත් අඩු සම්භාවිතාවක්
ඉදිරි දින කිහිපය මේ තත්ත්වය තීරණය කරන වැදගත් කාලයක් වනු ඇත.
SLMediaHub.com
