2026 මාර්තු 09 දින සිට ශ්රී ලංකාවේ විදුලි ක්ෂේත්රය සම්බන්ධයෙන් වැදගත් ප්රතිව්යුහගත කිරීමක් ක්රියාත්මක වී තිබේ. වසර ගණනාවක් පුරා විදුලි නිෂ්පාදනය, සම්ප්රේෂණය සහ බෙදාහැරීම සඳහා ප්රධාන ආයතනය වූ Ceylon Electricity Board (CEB) යටතේ පැවති පද්ධතිය නව ආකෘතියකට මාරු කරමින් එය රජයට අයත් සමාගම් කිහිපයකට බෙදා ක්රියාත්මක කිරීම මෙම සංශෝධනයේ අරමුණ වේ.
මෙම පියවර ක්රියාත්මක වන්නේ 2024 අංක 36 දරණ විදුලිබල පනත සහ ඒ සඳහා නිකුත් කළ විශේෂ ගැසට් නිවේදනය අනුවය. රජය පවසන්නේ මෙම සංශෝධනය මගින් විදුලි ක්ෂේත්රයේ කාර්යක්ෂමතාව ඉහළ නැංවීම, පාලන වගකීම් පැහැදිලි කිරීම සහ බලශක්ති ආයෝජන ප්රවර්ධනය කිරීම අරමුණ බවයි.
නව සමාගම් යටතේ විදුලි සේවා
මෙම ප්රතිව්යුහගත කිරීම අනුව විදුලි පද්ධතිය සම්බන්ධ ප්රධාන කාර්යයන් වෙන වෙනම සමාගම් යටතට පත් කර ඇත. ඒ අනුව,
1. Electricity Generation Lanka (Pvt) Ltd – විදුලි නිෂ්පාදනය
2. National Transmission Network Service Provider (Pvt) Ltd – විදුලි සම්ප්රේෂණ ජාලය
3. National System Operator (Pvt) Ltd – විදුලි පද්ධතිය කළමනාකරණය
4. Electricity Distribution Lanka (Pvt) Ltd – විදුලි බෙදාහැරීම
5. Energy Ventures Lanka (Pvt) Ltd – නව බලශක්ති ව්යාපෘති සහ ආයෝජන
6. CEB Employees Funds (Pvt) Ltd – සේවක අරමුදල් කළමනාකරණය
මෙම සමාගම් සියල්ලම ආරම්භයේදී රජය සතු ආයතන ලෙස ක්රියාත්මක වන අතර CEB සතු වත්කම්, වගකීම් සහ සේවකයන් නව ආයතන වෙත මාරු කිරීමේ ක්රියාවලියද ආරම්භ වී ඇත.
ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ අරමුණ
රජය පෙන්වා දෙන්නේ මෙම නව පද්ධතිය මගින්,
විදුලි ක්ෂේත්රයේ පාලන වගකීම් පැහැදිලි කිරීම
ක්ෂේත්රයේ කාර්යක්ෂමතාව වැඩි කිරීම
නව බලශක්ති ආයෝජන ආකර්ෂණය කිරීම
පුනර්ජනනීය බලශක්ති ව්යාපෘති ප්රවර්ධනය කිරීම
යන අරමුණු ඉටු කර ගැනීමට හැකි වන බවයි.
විදුලි ගාස්තු පිළිබඳ තත්වය
මෙම සංශෝධනය හේතුවෙන් විදුලි ගාස්තු වහාම අඩුවීමක් හෝ වැඩිවීමක් සිදු නොවන බව බලධාරීන් සඳහන් කරයි. විදුලි ගාස්තු තීරණය කිරීමේ බලය තවදුරටත් Public Utilities Commission of Sri Lanka (PUCSL) වෙත පවතින අතර එය ආර්ථික තත්ත්වයන් හා වියදම් පදනම් කරගෙන සිදු කෙරේ.
ඉදිරි කාලය
විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ මෙම ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ සැබෑ ප්රතිඵල දකින්නට ඉදිරි අවුරුදු කිහිපයක් ගත විය හැකි බවයි. නව පද්ධතිය සාර්ථකව ක්රියාත්මක වුවහොත් විදුලි ක්ෂේත්රයේ කාර්යක්ෂමතාව වැඩිවීමත් සමඟ නව ආයෝජන හා පුනර්ජනනීය බලශක්ති ව්යාපෘති වැඩි වීමේ අවස්ථාවක් ඇති විය හැකි බවද ඔවුන් පෙන්වා දෙයි.
ශ්රී ලංකාවේ විදුලි ක්ෂේත්රයේ මෙය දශක ගණනාවකට පසු සිදු වූ විශාලම ව්යුහමය වෙනසක් ලෙස සැලකේ.
අන්තර්ජාල තොරතුරු ඇසුරෙන් slmediahub.com

