හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය යළි විවෘත කෙරේ: අමෙරිකා-ඉරාන සාම එකඟතාවය ලෝක බලශක්ති වෙළඳපොළට සහනයක්..
අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඉරානය අතර මාස කිහිපයක් පුරා පැවති ගැටුම්කාරී තත්ත්වය අවසන් කරමින් ඓතිහාසික සාම එකඟතාවයක් ඇති කරගෙන ඇති බව අමෙරිකානු ජනාධිපති Donald Trump නිවේදනය කර තිබේ.
ජනාධිපති ට්රම්ප් සිය Truth Social සමාජ මාධ්ය ගිණුම ඔස්සේ ප්රකාශයක් නිකුත් කරමින්, “ඉස්ලාමීය ඉරාන ජනරජය සමඟ ඇති ගිවිසුම දැන් සම්පූර්ණයි. ලෝකයේ සියලුම නැව්වල ඇන්ජින් පණගන්වන්න. තෙල් ගලායාමට ඉඩ හරින්න” යනුවෙන් සඳහන් කර ඇත.
මෙම එකඟතාවය යටතේ ලෝකයේ වඩාත්ම වැදගත් බලශක්ති ප්රවාහන මාර්ගයක් වන Strait of Hormuz හරහා නැව් ගමනාගමනය යළි ආරම්භ කිරීමටත්, ඉරානයට එරෙහිව ක්රියාත්මක වූ අමෙරිකානු නාවික අවහිරතා ඉවත් කිරීමටත් තීරණය කර ඇති බව වාර්තා වේ.
මෙම සාම ක්රියාවලිය සඳහා මැදිහත්කරු ලෙස කටයුතු කළ Shehbaz Sharif පවසන්නේ දෙපාර්ශ්වයම සියලුම යුද මෙහෙයුම් ස්ථිරව නතර කිරීමට එකඟ වී ඇති බවයි. ඔහුගේ ප්රකාශයට අනුව නිල ගිවිසුම් අත්සන් කිරීමේ උත්සවය මෙම සතියේ Switzerland හිදී පැවැත්වීමට නියමිතය.
කෙසේ වෙතත්, ජාත්යන්තර මාධ්ය වාර්තා පෙන්වා දෙන්නේ මෙය තවමත් මූලික රාමු එකඟතාවයක් (framework agreement) බවත්, ඉරානයේ න්යෂ්ටික වැඩසටහන, සම්බාධක ඉවත් කිරීම සහ කලාපීය ආරක්ෂක ගැටලු ඇතුළු ප්රධාන කරුණු පිළිබඳ සාකච්ඡා තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන යා යුතු බවත්ය.
සාම එකඟතාවය පිළිබඳ පුවතත් සමඟ ජාත්යන්තර තෙල් මිල ගණන් පහළ යාමක් වාර්තා වූ අතර, හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය යළි විවෘත වීම ගෝලීය බලශක්ති සැපයුමට සහ ලෝක ආර්ථිකයට සැලකිය යුතු සහනයක් ගෙන එනු ඇතැයි විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
විශේෂයෙන්ම ලෝක තෙල් ප්රවාහනයෙන් සැලකිය යුතු කොටසක් සිදුවන හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය යළි විවෘත වීම, පසුගිය මාස කිහිපය පුරා පැවති බලශක්ති අර්බුදය ලිහිල් කිරීමට දායක වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
(සටහන: සාම ගිවිසුම සම්බන්ධ මූලික එකඟතාවය පිළිබඳව අමෙරිකාව, ඉරානය සහ පාකිස්ථානය තහවුරු කර ඇති නමුත්, සම්පූර්ණ ගිවිසුම් ලේඛනය මෙතෙක් ප්රසිද්ධ කර නොමැති අතර ඇතැම් කරුණු පිළිබඳ අවසන් තීරණ තවමත් ප්රකාශයට පත් වී නොමැත.
www.slmediahub.com
